نمایشهای افتتاح و بحران طرح های پیشران در استان /به قلم دکتر محمد فتح اللهی
یکی از آسیبهای جدی در مدیریت توسعه استانها، غلبه نگاه کوتاهمدت بر نگاه راهبردی و توسعهمحور است؛ رویکردی که در آن، تعداد پروژههای افتتاحشده بیش از میزان اثرگذاری آنها بر آینده اقتصادی و اجتماعی استان اهمیت پیدا میکند.
در چنین شرایطی، به جای تمرکز بر چند پروژه بزرگ و زیرساختی که میتوانند ساختار اقتصادی یک استان را متحول کنند، منابع مالی و مدیریتی میان دهها طرح کوچک و پراکنده توزیع میشود؛ طرحهایی که الزاماً تغییری اساسی در تولید، اشتغال، سرمایهگذاری، صادرات، بهرهوری و درآمد پایدار استان ایجاد نمیکنند.
مسئله از جایی آغاز میشود که طرحهای خرد و نمایشی، جایگزین طرح های پیشران و زیرساختی شوند.
مشکل اصلی در بسیاری از موارد، حتی کمبود منابع نیست؛ بلکه نبود اولویتبندی صحیح و فقدان یک برنامه توسعه بلندمدت، مدون و الزامآور برای استان است.
هر استان باید دقیقاً بداند که در افق ده یا بیست سال آینده قرار است چه جایگاهی در اقتصاد ملی و منطقهای داشته باشد؛ مزیتهای اصلی آن چیست، چه زنجیرههای اقتصادی باید در آن شکل بگیرد، چه زیرساختهایی برای تحقق این هدف ضروری است و کدام پروژهها میتوانند موتور محرک توسعه باشند.
آیا ظرفیت تولید افزایش یافته است؟
آیا سرمایهگذاری جدید جذب شده است؟
آیا زیرساختهای حملونقل و انرژی توسعه پیدا کردهاند؟
آیا اشتغال پایدار ایجاد شده است؟
آیا بهرهوری افزایش یافته است؟
آیا استان در یک زنجیره ملی یا منطقهای جایگاه جدیدی پیدا کرده است؟
اگر پاسخ این پرسشها منفی باشد، دهها مراسم افتتاح و صدها پروژه کوچک نیز نمیتواند به معنای «توسعه» تلقی شود.
در چنین شرایطی، « نمایشهای روبان قرمز افتتاح» جای « طرح های توسعه محور » را میگیرد.
تفاوت این دو نگاه، در واقع تفاوت میان مدیریت روزمره و حکمرانی توسعهای است.با کمی بررسی تفاوت بهره برداری از طرحها در استانهای مختلف بیانگر عملکرد مدیران استانی است افتتاح طرحهای زیر بنایی و اشتغال زا در استانها و افتتاح جاده بین مزارع و دکل برق در استانی دیگر ؟!
بنابراین، مسئله اصلی فقط این نیست که چرا برخی پروژهها کوچکاند؛ مسئله این است که چرا پروژههای کوچک جای طرح های بزرگ و تحولآفرین را می گیرند؟!
مدیر موفق کسی نیست که بیشترین پروژه را افتتاح میکند؛ مدیر موفق کسی است که چند مسئله اساسی را برای همیشه حل میکند.
این شاید مهمترین تفاوت میان مدیریت نمایشی و مدیریت توسعهگرا باشد.
دکتر محمدعلی فتح اللهی
پست های مرتبط
درباره نویسنده
