یادداشت سردبیر / «کارمند نمونه را مردم انتخاب کنند»

روز کارمند، فقط روز تقدیر از کارمندان نیست؛ روزی است برای بازخوانی مفهوم خدمت.
به پاسداشت یاد و خاطره تمامی شهدای والامقام کارمند، ایثارگران، جانبازان و همه خادمان صدیق مردم که در سنگر اداری و اجرایی کشور، خدمت را بر منفعت شخصی مقدم دانستند، هفته دولت و روز کارمند را گرامی می‌داریم.
اما آقای مسئول!
یک پرسش ساده و صمیمی داریم؛ کارمند نمونه را چه کسی باید انتخاب کند؟
مدیر؟
کمیته‌ای پشت درهای بسته؟
یا مجموعه‌ای از شاخص‌ها و پارامترهایی که خودمان تعریف کرده‌ایم و گاهی در کنار آن، توصیه، سفارش، روابط و حتی «نوبت» هم بی‌تأثیر نیست؟
اگر قرار است از «نمونه بودن» سخن بگوییم، شاید بهتر باشد یک‌بار هم به سراغ همان کسانی برویم که هر روز با کارمند، میز خدمت و دستگاه اداری مواجه‌اند؛ مردم و ارباب‌رجوع.
مردمی که از صبح در صف می‌ایستند، پرونده به دست می‌گیرند، بارها به یک اداره مراجعه می‌کنند و بهتر از هر شاخص و فرم ارزیابی می‌دانند کدام کارمند با حوصله پای حرفشان نشسته، کدام‌یک گره از کارشان باز کرده و کدام‌یک فقط یک مهر زده و آنان را از اتاقی به اتاق دیگر فرستاده است.
آقای مسئول!
بیایید این فرهنگ زیبا و ارزشمند تکریم کارمند را دست‌نخورده، اما عادلانه‌تر و مردمی‌تر حفظ کنیم.
پیشنهاد روشن است:
در هر اداره، یک کارمند نمونه را مردم انتخاب کنند.
نه اینکه مدیر تشخیص بدهد چه کسی نمونه است و مردم فقط شاهد اعلام نتیجه باشند؛ بلکه اجازه دهیم مردم، با تجربه‌ای که از دریافت خدمت دارند، رأی بدهند و بگویند چه کسی شایسته عنوان «کارمند نمونه» است.
مدیری که عملکرد مجموعه خود را می‌شناسد، می‌تواند معیارهای تخصصی، انضباطی و سازمانی را بررسی کند؛ اما در کنار آن، رأی و رضایت مردم نیز باید یک معیار جدی و تعیین‌کننده باشد.
چه اشکالی دارد در هفته دولت، در هر اداره یک صندوق یا سامانه ساده برای انتخاب کارمند نمونه مردمی ایجاد کنیم؟
چه اشکالی دارد ارباب‌رجوعی که خدمت دریافت کرده، بدون سفارش و شناخت قبلی، نظرش را درباره نحوه برخورد و کیفیت خدمت‌رسانی ثبت کند؟
آن‌وقت شاید نتیجه برای برخی مدیران هم جالب باشد!
ممکن است کارمندی که همیشه در جلسات دیده می‌شود، انتخاب نشود؛ و کارمند دیگری که بی‌سر و صدا پشت یک میز، گره از کار مردم باز می‌کند، با رأی آنان به عنوان نمونه معرفی شود.
این، معنای واقعی تکریم خدمت است.
کارمند نمونه کسی نیست که فقط در پرونده اداری‌اش امتیازهای بیشتری جمع شده باشد؛ کارمند نمونه، کسی است که وقتی ارباب‌رجوع از اتاقش بیرون می‌آید، با خود بگوید:
«خدا خیرش بدهد، کارم را راه انداخت.»
و چه زیباست اگر روزی مدیر یک اداره با افتخار بگوید:
«من این کارمند را انتخاب نکردم؛ مردم انتخابش کردند.»
این شیوه، نه‌تنها شأن کارمند را پایین نمی‌آورد، بلکه منزلت او را بالاتر می‌برد؛ زیرا بزرگ‌ترین سرمایه یک کارمند، اعتماد و رضایت مردمی است.
بیایید نگذاریم تقدیر از کارمند نمونه، به یک مراسم تکراری، لوح تقدیر و انتخاب‌های از پیش قابل پیش‌بینی تبدیل شود.
بیایید اگر قرار است «نمونه» معرفی کنیم، اجازه دهیم مردم بگویند چه کسی نمونه است.
نه سفارش،
نه توصیه،
نه سهمیه،
نه «نوبت این اداره و آن فرد»،
بلکه شایستگی، خدمت و رضایت مردم.
روز کارمند بر همه کارمندان شریف و بی‌ادعایی مبارک که میز خدمت را سنگر خدمت به مردم می‌دانند؛ بر آنان که حتی در روزهای سخت، حرمت ارباب‌رجوع را حفظ می‌کنند و برای حل مشکل مردم، خود را مسئول می‌دانند.
و در این روز، سر تعظیم فرود می‌آوریم در برابر شهدای کارمند و همه شهدای خدمت، ایثارگران و خادمان صادقی که به ما آموختند مسئولیت، فرصت خدمت است؛ نه فرصت امتیاز گرفتن.
روز کارمند مبارک؛
بر کارمندی که مردم به او می‌گویند «آفرین»،
نه فقط مدیری که می‌گوید «نوبت توست».
یادداشت سردبیر نیکا خبر
امرالله یداللهی