روز خبرنگار؛ از «هدیه» تا «حل مسئله»/به قلم محمدعلی فتح اللهی

هر سال با فرارسیدن ۱۷ مرداد، روز خبرنگار، برنامه‌ها و مراسم مختلفی برای تجلیل از خبرنگاران برگزار می‌شود؛ سخنرانی‌ها، تقدیرها، لوح‌های یادبود و البته هدایایی که به رسم بزرگداشت به خبرنگاران اهدا می‌شود.
اصل تقدیر از خبرنگار، اقدامی ارزشمند است؛ اما مسئله از جایی آغاز می‌شود که تجلیل جای حل مسئله را بگیرد.
خبرنگار یک سال با مشکلات حرفه‌ای، معیشتی و شغلی دست‌وپنجه نرم می‌کند و در روز خبرنگار، به جای آنکه درباره راه‌حل این مشکلات گفت‌وگو شود، ممکن است بخش مهمی از برنامه به سخنرانی، عکس یادگاری، تقدیرنامه و هدیه و نت ! اختصاص پیدا کند؛ سپس مراسم تمام می‌شود و خبرنگار می‌ماند و همان مشکلات همیشگی.
پرسش اینجاست:
آیا مسئله خبرنگار، کمبود هدیه است یا کمبود امنیت شغلی، درآمد پایدار، بیمه، قرارداد مناسب، حمایت حرفه‌ای و شأن اجتماعی؟
هدایای جزئی شاید می‌تواند نماد احترام باشد؛ اما نباید جای سیاست‌گذاری و اقدام عملی را بگیرد.
هر ساله دوباره همان مراسم برگزار شود، همان سخنرانی‌ها تکرار شود، همان مشکلات مطرح شود و همان هدایای ناچیز توزیع شود، اما وضعیت خبرنگار تفاوت محسوسی نکرده باشد، باید پرسید این چرخه دقیقاً چه مسئله‌ای را حل کرده است؟
مشکلات خبرنگاران سال‌هاست ناشناخته نیست. از وضعیت معیشتی و امنیت شغلی گرفته تا بیمه، قراردادهای ناپایدار، دستمزد، آموزش حرفه‌ای، حمایت‌های حقوقی و بسیاری از مسائل صنفی، بارها مطرح شده‌اند.
بنابراین امروز مسئله اصلی، شناخت مشکل نیست؛ مسئله، تبدیل شناخت به اقدام است.
روز خبرنگار می‌تواند از یک مناسبت تشریفاتی به فرصتی برای ارزیابی عملکرد یک‌ساله در حوزه خبرنگاری تبدیل شود.
به جای اینکه فقط بگوییم «خبرنگار مهم است»، باید بپرسیم:
برای خبرنگار چه کردیم؟
به جای اینکه فقط لوح تقدیر و پیامی ارسال شود ، باید ببینیم:
کدام مشکل او را حل کردیم؟
و به جای اینکه هر سال وعده بدهیم، باید بتوانیم سال آینده گزارش دهیم:
چه چیزی نسبت به سال قبل تغییر کرده است؟
تقدیر واقعی از خبرنگار، الزاماً در ارزش مادی هدیه نیست؛ در ارزش و امنیت شغلی است که برای حرفه او ایجاد می‌کنیم.
خبرنگاری که باید صدای جامعه باشد، خودش نیز باید شنیده شود. اگر قرار است رسانه مطالبه‌گر باشد، باید مشکلات خبرنگار نیز موضوع مطالبه‌گری قرار گیرد.
شاید وقت آن رسیده باشد که از «روز خبرنگار» به عنوان یک مراسم سالانه، به «روز پاسخگویی درباره وضعیت خبرنگار» برسیم.
زیرا خبرنگار بیش از پیام‌های نمادین ، به راه‌حل نیاز دارد؛
بیش از لوح تقدیر، به امنیت شغلی؛
بیش از سخنرانی، به اقدام؛
و بیش از وعده، به نتیجه.
اگر مشکلات خبرنگاران را سال‌هاست می‌دانیم، چرا هنوز بخش مهمی از آنها حل نشده است؟
شاید این پرسش، از صدها پیام تبریک و مراسم تجلیل، برای روز خبرنگار ضروری‌تر باشد.
متاسفانه خبرنگاران و اصحاب رسانه با پوشش و انعکاس گسترده رسانه ای روز خبرنگار موجب بزرگداشت کذایی برای خود می‌شوند و از مطالبه گری واقعی ازبرای خود غفلت میکنند

محمد علی فتح اللهی