مطالبه تأسیس موزه مردمشناسی در نکا؛ گامی برای هویت تاریخی دیار نیکان
در حالی که شهرستان نکا با پیشینهای کمنظیر در مطالعات باستانشناسی و کشفیات مربوط به ادوار پارینهسنگی شناخته میشود، نبود موزه مردمشناسی و بومشناسی در این شهر، به دغدغهای جدی برای فعالان فرهنگی و پژوهشگران تبدیل شده است.
ذکر این مقدمه از دکتر عبادی ضروربست « وجود پیشینهای کمنظیر و تمدنی که ریشه در حدود ۴۰ هزار سال سکونت انسانی دارد، شهرستان نکا همچنان از داشتن یک موزه تخصصی مردمشناسی محروم است؛ خلأیی که نهتنها موجب نگهداری بخشی از آثار تاریخی منطقه در سایر شهرها شده، بلکه نسل جوان را از ارتباط عینی با هویت تاریخی سرزمین خود دور کرده است.
طرح جامع تأسیس «موزه مردمشناسی شهرستان نکا» با همکاری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، اداره میراث فرهنگی، فرمانداری، شهرداری نکا و بنیاد ایرانشناسی استان مازندران، با هدف حفظ و معرفی میراث تاریخی و فرهنگی شرق استان، تقویت هویت بومی و توسعه گردشگری فرهنگی پایدار تدوین شده است.
بر اساس مطالعات میدانی انجامشده، نکا با برخورداری از محوطههای شاخصی همچون غار کمیشان و تپه نارنج باغ و همچنین آثار تاریخی مرتبط با دورههای مختلف، ظرفیت تبدیل شدن به نخستین قطب تخصصی مردمشناسی در شرق مازندران را دارد؛ مرکزی که علاوه بر صیانت از آثار، میتواند به پایگاه آموزش غیررسمی برای دانشآموزان، مرجع پژوهشی منطقه و یکی از پیشرانهای توسعه فرهنگی و گردشگری شهرستان تبدیل شود.
این طرح با رویکردی علمی و مطابق با استانداردهای ملی و بینالمللی موزهداری، سه محور اصلی «حفاظت و مرمت آثار»، «آموزش و تعامل با مخاطب» و «مدیریت حرفهای و پایدار» را دنبال میکند و تلاش دارد با جلب مشارکت مردمی و حمایت نهادی، زمینه تثبیت جایگاه فرهنگی نکا در سطح استان مازندران را فراهم آورد»
دکترعبادی جامخانه
نیکا خبر :
شهرستان نکا با جمعیتی بالغ بر ۱۳۰ هزار نفر، یکی از مناطق دارای پیشینه کهن در شمال کشور به شمار میرود؛ منطقهای که یافتههای باستانشناسی در محوطه تاریخی تخت رستم و بهویژه در غار کمیشان، قدمتی بیش از ۴۰ هزار سال را نشان میدهد.
بر اساس مطالعات انجامشده، آثار پارینهسنگی کشفشده در این منطقه و گمانهزنیهای صورتگرفته در غار کمیشان، قدمتی تا ۱۸ هزار سال را نیز مطرح میکند. برخی پژوهشها حتی شواهدی از پخت گندم و شکلگیری نخستین نشانههای تمدنی در حدود ۱۲ هزار سال پیش در این محدوده جغرافیایی را گزارش کردهاند؛ موضوعی که در مطالعات برخی کاوشگران خارجی از جمله ژرژ چینی نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
با وجود چنین پیشینهای، نبود موزهای تخصصی برای نمایش آثار تاریخی، آیینها، سبک زندگی بومی و تحولات فرهنگی منطقه، خلأیی محسوس در حوزه هویتبخشی اجتماعی ایجاد کرده است. به باور کارشناسان، تأسیس موزه مردمشناسی و بومشناسی در نکا میتواند ضمن صیانت از میراث ملموس و ناملموس منطقه، به تقویت گردشگری فرهنگی، ایجاد اشتغال پایدار و افزایش حس تعلق اجتماعی در میان نسل جوان منجر شود.
در همین راستا، جمعی از دغدغهمندان حوزه تاریخ و فرهنگ در نشستی با شهردار نکا، خواستار اختصاص مکانی مناسب برای راهاندازی موزه مردمشناسی شدند. در این نشست، دکتر عبادی و دکتر رستمنژاد با اشاره به سابقه تاریخی منطقه، بر ضرورت ارائه طرحی نو برای جانمایی و ایجاد این مجموعه فرهنگی تأکید کردند.
همچنین مهندس میری شهردار نکا و آقایان پویا و وامبری، دو عضو شورای اسلامی شهر، با اصل موضوع تأسیس موزه موافقت خود را اعلام کردند. با این حال، اجرای این طرح نیازمند پیشبینی و تخصیص اعتبار مشخص از محل بودجه سال جدید شهرداری است.
کارشناسان معتقدند تحقق این مطالبه فرهنگی، نهتنها اقدامی نمادین، بلکه سرمایهگذاری بلندمدت بر هویت تاریخی و سرمایه اجتماعی شهر نکا خواهد بود؛ شهری که تاریخش هزاران سال جلوتر از ساختمانهای امروزیاش حرکت کرده و حالا فقط یک سقف رسمی برای روایت شدن میخواهد.
پست های مرتبط
درباره نویسنده
