جولان عروسکهاي غربي در زندگي کودکان ايراني
تاریخ انتشار خبر : ۹۲/۰۶/۳۰
اسباببازيهاي بومي ما به دليل در دسترس نبودن و گراني ، گوي رقابت را به اسباببازيهاي غربي باختهاند.
نیوز نکا به گزارش پايگاه خبري پليس، اسباب بازيها و عروسکهاي غربي به عنوان سفيران فرهنگ و سبک زندگي ليبراليستي و اومانيستي در حالي در ميان کودکان ايراني براي خود جا بازکردهاند که اسباببازيهاي کم تعداد بومي ما به دليل در دسترس نبودن و گراني، قدرت رقابت با ابزارهاي انتقال فرهنگ غربي را ندارند.
بتمن، مرد عنکبوتي، انگري برد، باربي، برتز يا بنتن نه فقط براي کودکان ايراني ناآشنا نيست بلکه امروز عروسکها و نمادهاي اين شخصيتها همدم لحظه لحظه کودکان ما شدهاند. اين شخصيتها، اما از دل انيميشنها و بازي رايانهاي جان گرفته و بيرون آمدهاند تا به شکلي ملموس و عيني سبک زندگي کودکان ايراني را به سمت و سوي سبک زندگي غربي بکشانند.
در مقابل تلاش تمام عيار غرب در راستاي جهانيسازي فرهنگ و سبک زندگي امريکايي و نمادسازي و اسطورهسازي آنها با بهرهگيري از ابزار رسانه، اما ما چندان حرفي براي گفتن نداريم و اين به معناي گسترش بيش از پيش سبک زندگي غربي در ميان جواناني است که امروز و در دوران کودکي با باربي و مرد عنکبوتي مأنوس شدهاند.
* بهرهگيري غرب از دوران طلايي زندگي کودکان ما
هفت، هشت سال اول زندگي انسان دوران طلايي زندگي اوست. جامعهشناسان با تأکيد بر تعيين سبک زندگي و نقشه راه آينده انسان در دوران کودکي و در ميان خانواده ميافزايند: به تعبير اميرالمؤمنين انسان در دوران کودکي به مثابه ظرف و زمين خالي است که هر چيزي ميتواند در آن قرار بگيرد به همين خاطر هم دوران کودکي و نوجواني بهترين زمان براي شکل دادن به سبک زندگي افراد است. غرب و امريکا هم از همين ويژگي استفاده ميکنند و ميکوشند تا با اسباب بازي و انيميشن و بازيهاي رايانهاي فرهنگ و سبک زندگي خود را به ديگر کشورها انتقال دهند.
اسباب بازي، انيميشن و بازي رايانهاي از ابزارهاي مهم و پايهاي در آموزش و انتقال مفاهيم هستند که ميتوانند به کمک آنها پوشش، فرهنگ، خوراک و نگرش و در يک کلام سبک زندگي را به بچهها القا کرد.
* رسانه؛ دستگاه اسطورهسازي
اگرچه حتي يک بچه ۲، ۳ ساله هم بتمن يا مرد عنکبوتي را ميشناسد، اما با فرض اينکه اين کودک هيچ پيشفرض ذهنياي نسبت به اين شخصيتها ندارد، يک عروسک بتمن و يک عروسک سارا را در مقابل او قرار دهيد؛ ترديدي نداشته باشيد که کودکي که بتمن را از طريق فيلم، انيميشن يا بازي رايانهاي نشناسد، عروسک سارا برايش جذابتر است.
اما نکته قابل تأمل اينجاست که شخصيتهاي عروسکي که اين روزها به وفور در عروسکفروشيهاي ما پيدا ميشوند ابتدا با ابزار رسانه راه خود را باز کرده و در ذهن و تخيل کودکان جا گرفتهاند از همين روي هم انتخاب آنان ميشوند.
رسانهها نقش مهمي در الگوسازي و اسطورهسازي بر عهده دارند و دنياي امروز ما عصر سلطه رسانهها است. رسانهها از يک طرف کودکان را به سمت و سوي اسباببازيهايي که در قالب داستانها، بازي رايانهاي و انيميشنهاي جذاب ارائه ميشوند، جلب ميکنند و از سوي ديگر با تأثير بر افکار عمومي جامعه، حتي پدر و مادرها را براي تهيه اين اسباببازيها براي کودکانشان مجاب و به براي اين اسباببازيها و شخصيتها را تبليغ ميکنند. اين در حالي است که اسباببازي هم در مقوله تفکر سياسي و هم در زمينه تفکر فرهنگي نقش بازي ميکند.
* کنترل تفکر سياسي و فرهنگي با اسباب بازي
اسباببازيها و بازيهاي خشن به نوعي مبلغ مبارزه با استقلال ملتها و تفکرات ديني هستند و اين موضوع را به خصوص در بين بازيهاي رايانهاي به روشني ميتوان ملاحظه کرد. در راستاي مبارزه با فرهنگ بومي و ملي ما و ترويج فرهنگ و سبک زندگي غربي براي بزرگترها فيلم و سريال ساخته ميشود و براي کودکان بازي، انيميشن و اسباب بازي. بهرهگيري از ظرفيت بازي و اسباب بازي در حالي است که پذيرش اخلاق، فرهنگ و سبک زندگي در کودکان سريعتر و صد البته پايدارتر است.
* دست کوتاه مردم از عروسکهاي گرانقيمت وطني
کلاه قرمزي و پسرخاله يا شخصيتهاي شکرستان، کاراکترهايي هستند که به کمک ابزار رسانه اين روزها تا حدودي در تخيل کودکان براي خود جا باز کردهاند اما اگر براي تهيه اين عروسکها سري به مغازههاي اسباب بازي فروشي بزنيد، ميبينيد که چنين عروسکهايي يا موجود نيست يا براي تهيه هر يک از اين عروسکها بايد مبلغي چند برابر آنچه براي خريد يک عروسک غربي خرج ميکنيد، بپردازيد.
با ۴، ۵ هزار تومان هم ميتوان باربي يا برتز تهيه کرد اما براي خريد يک عروسک ننه قمر بايد قيمتي حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان بپردازيد. من واقعاً نميدانم براي تهيه دارا و سارا بايد به کجا مراجعه کنم در حالي که عروسک شخصيتهاي انيميشنهاي غربي را حتي دستفروشها هم دارند، حتي با قيمتي به مراتب ارزانتر. از طرفي، اسباببازيهاي توليد داخل کيفيت لازم را ندارند.
ما با اين وضعيت توليد نميتوانيم با فرهنگ و سبک زندگي غربي که از طريق اسباببازيها ميآيد، مقابله کنيم. در ايران عملاً کارخانههاي اسباببازيسازي وجود ندارند و روي اين مهم تحقيق و بررسي صورت نميگيرد به همين خاطر هم اسباببازيهاي خارجي در بين بچهها طرفدار پيدا ميکند.
* کودکان را دريابيم
حتي اگر سري به مهدهاي کودک هم بزنيد با همين شرايط مواجه خواهيد شد و اسباببازيهاي غربي بدون پيوست فرهنگي در اين مکانها هم وجود دارد. با تأکيد بر اينکه ما توجهي به دوران کودکي و نقش مهدهاي کودک نداريم، در دين اسلام بايد در گوش کودکي که تازه متولد شده اذان و اقامه گفت زيرا اين کار در روح کودکان تأثير ميگذارد.
ما در بحث فرهنگ و فرهنگسازي ، دانشگاهها را تأثيرگذار ميدانيم در حالي که يک جوان ۱۸، ۱۹ ساله که با فرهنگ و ابزار انتقال فرهنگ غربي بزرگ شده را نميتوان در اين سنين تغيير داد. بايد اصلاح نظام آموزشي را از مهدهاي کودک آغاز کرد.
*********
گردآورنده: ستواندوم سعيد شيردل-مسئول مرکز اطلاع رساني فرماندهي انتظامي خراسان شمالي
.gif)
.gif)
